Kháng sinh có trị được cảm cúm không? Sự thật nhiều người vẫn hiểu nhầm

Cảm cúm thực ra là bệnh do virus cúm gây ra, thường gặp nhất là virus cúm A hoặc B. Bệnh này lây lan rất nhanh, nhất là khi có người bị cúm ho hoặc hắt hơi, virus theo giọt bắn bay ra ngoài. Ngoài ra, chỉ cần tiếp xúc gần với người đang bị cúm, hoặc dùng chung đồ cá nhân như ly nước, muỗng, khăn… là cũng dễ bị lây.

Khi bị cảm cúm, người bệnh thường có các triệu chứng như:

• Sốt, ớn lạnh
• Đau đầu, đau nhức người
• Ho, đau họng
• Sổ mũi, nghẹt mũi
• Mệt mỏi, uể oải

>>> Xem thêm: Tất tần tật về bệnh cúm: Làm sao để phân biệt với cảm lạnh thông thường?

Kháng sinh là thuốc dùng để diệt vi khuẩn hoặc làm vi khuẩn không phát triển thêm được. Nói đơn giản, kháng sinh chỉ phát huy tác dụng khi cơ thể bị nhiễm vi khuẩn. Đây là điều rất quan trọng nhưng lại hay bị nhầm lẫn, vì kháng sinh hoàn toàn không có tác dụng với virus.

Trong khi đó, cảm cúm lại là bệnh do virus gây ra, chứ không phải do vi khuẩn. Vì nguyên nhân đã khắc nhau ngay từ đầu, nên về bản chất, kháng sinh không thể xử lý được nguyên nhân gây cảm cúm. Dù có uống kháng sinh thì virus cúm vẫn không bị ảnh hưởng, bệnh cũng không vì thế mà khỏi nhanh hơn.

Chưa kể, dùng kháng sinh không cần thiết còn khiến người bệnh dễ gặp thêm các tác dụng phụ như rối loạn tiêu hóa, buồn nôn, khó chịu trong người hoặc thậm chí là dị ứng thuốc. Nói một cách dễ hiểu, uống kháng sinh để trị cảm cúm là dùng sai thuốc, sai bệnh, vừa không có lợi mà còn có thể gây hại cho sức khỏe.

Điều này dễ khiến nhiều người hiểu nhầm rằng cứ bị cúm là cần phải uống kháng sinh. Thực tế thì không phải vậy. Trong một số trường hợp, người bị cúm có thể gặp tình trạng nhiễm khuẩn bội nhiễm, tức là sau khi virus cúm làm cơ thể suy yếu, vi khuẩn mới phát triển thêm và gây bệnh.

Khi đó, kháng sinh được sử dụng không phải để điều trị virus cúm, mà nhằm xử lý vi khuẩn xuất hiện sau cúm. Chẳng hạn, sau vài ngày bị cúm, người bệnh có thể bị viêm phổi, viêm xoang hoặc viêm họng mủ do vi khuẩn. Lúc này, bác sĩ sẽ thăm khám, đánh giá cụ thể rồi mới quyết định có cần dùng kháng sinh hay không.

Vì vậy, điều quan trọng là không nên tự suy đoán tình trạng bệnh của mình và tự ý mua kháng sinh khi chưa có chẩn đoán hoặc chỉ định từ nhân viên y tế.

Việc tự ý dùng kháng sinh khi bị cảm cúm có thể gây ra nhiều nguy cơ, cụ thể gồm:

• Kháng kháng sinh: Vi khuẩn dần trở nên “nhờn thuốc”, khiến việc điều trị các bệnh nhiễm khuẩn sau này khó khăn hơn, phải dùng kháng sinh mạnh hơn.
• Tác dụng phụ không mong muốn: Người bệnh có thể gặp rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy, buồn nôn, phát ban hoặc dị ứng thuốc.
• Ảnh hưởng đến gan, thận: Dùng kháng sinh không đúng cách hoặc kéo dài có thể gây gánh nặng cho gan và thận, đặc biệt ở người có bệnh nền.
• Che lấp triệu chứng bệnh: Uống thuốc sai có thể làm người bệnh chủ quan, chậm đi khám, khiến bệnh tiến triển nặng hơn hoặc xuất hiện biến chứng.

Vì vậy, khi bị cảm cúm, người bệnh không nên tự ý dùng kháng sinh mà cần có sự tư vấn và chỉ định từ bác sĩ hoặc dược sĩ.

.

Với cảm cúm thông thường, cách xử trí đúng không phải là dùng kháng sinh mà là điều trị triệu chứng và chăm sóc cơ thể. Người bệnh cần nghỉ ngơi nhiều hơn, uống đủ nước, ăn uống đầy đủ để tăng sức đề kháng. Khi cần thiết, có thể dùng thuốc hạ sốt hoặc giảm đau theo tư vấn của bác sĩ hoặc dược sĩ.

Trong đa số trường hợp, nếu được chăm sóc đúng cách, cảm cúm sẽ tự cải thiện sau khoảng 5–7 ngày mà không cần dùng đến kháng sinh.

Người bệnh nên đi khám bác sĩ sớm khi bị cảm cúm kèm theo các dấu hiệu sau:

• Sốt cao kéo dài, khó hạ dù đã dùng thuốc hạ sốt
• Khó thở, đau tức ngực hoặc cảm giác thở gấp
• Ho nhiều, ho nặng dần hoặc đờm đặc màu xanh, vàng
• Mệt mỏi nghiêm trọng, cơ thể suy kiệt, không cải thiện sau vài ngày
• Triệu chứng kéo dài hoặc nặng lên sau 5–7 ngày chăm sóc tại nhà

Ngoài ra, trẻ nhỏ, người cao tuổi và những người có bệnh nền cần được theo dõi kỹ hơn. Khi có bất kỳ biểu hiện nào khiến bản thân hoặc gia đình lo lắng, việc đi khám sớm sẽ giúp được chẩn đoán và xử trí kịp thời, tránh các biến chứng không mong muốn.

Tóm lại, kháng sinh không trị được cảm cúm vì cảm cúm là bệnh do virus gây ra. Kháng sinh chỉ nên được sử dụng khi có nhiễm khuẩn và có chỉ định rõ ràng từ bác sĩ. Việc dùng thuốc đúng cách không chỉ giúp bạn nhanh hồi phục mà còn góp phần hạn chế tình trạng kháng kháng sinh trong cộng đồng.

>>> Theo dõi Medigo ngay để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích về chăm sóc sức khỏe