Thuốc kháng sinh Lincomycin là gì? 4 thông tin cơ bản cần biết trước khi sử dụng

Lincomycin là kháng sinh thuộc nhóm lincosamid, có tác dụng chủ yếu trên vi khuẩn Gram dương và vi khuẩn kỵ khí. Thuốc được bào chế ở nhiều dạng khác nhau, trong đó dạng viên nang cứng hàm lượng 500mg được sử dụng phổ biến trong điều trị ngoại trú.

Lincomycin là thuốc kê toa, chỉ sử dụng khi có chỉ định của bác sĩ. Việc tự ý dùng thuốc hoặc sử dụng không đủ thời gian điều trị có thể làm giảm hiệu quả điều trị và làm tăng nguy cơ kháng kháng sinh.

Thuốc cần được bảo quản ở nơi khô ráo, tránh ánh sáng trực tiếp, nhiệt độ dưới 30 độ C và để xa tầm tay trẻ em.

Lincomycin được chỉ định trong điều trị nhiễm khuẩn nặng do vi khuẩn nhạy cảm, đặc biệt là các chủng Staphylococcus, Streptococcus, Pneumococcus, nhất là ở người bệnh dị ứng với penicillin.

Các nhóm chỉ định thường gặp gồm:

• Nhiễm khuẩn xương do Staphylococcus, bao gồm viêm cốt tủy cấp và mạn tính
• Một số nhiễm khuẩn phụ khoa như nhiễm khuẩn âm đạo, viêm màng trong tử cung, viêm vùng chậu
• Viêm màng bụng thứ phát
• Áp xe phổi, áp xe gan
• Nhiễm trùng huyết
• Mụn nhọt biến chứng và loét do nhiễm khuẩn kỵ khí
• Nhiễm khuẩn do các chủng được mô tả là kháng penicillin
• Nhiễm khuẩn do Bacteroides spp và một số vi khuẩn kỵ khí khác
• Một số nhiễm khuẩn ở vị trí mà các kháng sinh khác khó thấm tới
• Việc sử dụng Lincomycin cần dựa trên đánh giá lâm sàng và độ nhạy cảm của vi khuẩn. Thuốc không có tác dụng với các bệnh do virus.

Lincomycin đường uống nên được sử dụng xa bữa ăn, tốt nhất là uống trước ăn ít nhất 1 giờ để hạn chế ảnh hưởng của thức ăn đến khả năng hấp thu thuốc.

• Đối với người lớn, liều Lincomycin đường uống thường dùng là 500 mg mỗi lần, uống mỗi 6 đến 8 giờ, tương đương 3 đến 4 lần mỗi ngày. Trong các trường hợp nhiễm khuẩn rất nặng, bác sĩ có thể cân nhắc tăng liều tùy theo mức độ bệnh và đáp ứng điều trị.
• Đối với trẻ em trên 1 tháng tuổi, liều Lincomycin thường khoảng 30 mg trên mỗi kg cân nặng mỗi ngày. Trong các trường hợp nhiễm khuẩn nặng, liều có thể tăng đến 60 mg trên mỗi kg mỗi ngày. Tổng liều hàng ngày cần được chia làm 3 đến 4 lần uống, tùy theo mức độ bệnh và chỉ định của bác sĩ. Lincomycin chống chỉ định cho trẻ sơ sinh dưới 1 tháng tuổi.
• Ở bệnh nhân suy thận nặng, liều dùng Lincomycin thường được điều chỉnh giảm còn khoảng 25 đến 30 phần trăm so với liều thông thường.

Liều dùng nêu trên chỉ mang tính tham khảo. Người bệnh cần tuân thủ liều lượng và thời gian điều trị do bác sĩ chỉ định, kể cả khi các triệu chứng đã cải thiện.

>>> Xem thêm: Đặt thuốc kháng sinh Lincomycin chính hãng [TẠI ĐÂY]

4.1. Chống chỉ định khi sử dụng Lincomycin

• Lincomycin chống chỉ định ở người có tiền sử quá mẫn với lincomycin, Clindamycin hoặc các thuốc cùng nhóm lincosamid. Thuốc không được sử dụng cho trẻ sơ sinh dưới 1 tháng tuổi.
• Lincomycin không đạt nồng độ điều trị hiệu quả trong dịch não tủy, do đó không được sử dụng để điều trị viêm màng não.

4.2. Thận trọng khi sử dụng

• Cần đặc biệt thận trọng khi dùng Lincomycin cho người có tiền sử bệnh đường tiêu hóa, nhất là viêm đại tràng, do thuốc có thể làm tăng nguy cơ viêm đại tràng giả mạc liên quan đến Clostridium difficile. 
• Người cao tuổi và nữ giới được ghi nhận có nguy cơ cao hơn gặp tiêu chảy nặng khi dùng thuốc.
• Ở người suy gan hoặc suy thận nặng, Lincomycin cần được sử dụng thận trọng và điều chỉnh liều phù hợp. 

• Với các trường hợp điều trị kéo dài hoặc dùng thuốc cho trẻ nhỏ, nên theo dõi định kỳ chức năng gan và các chỉ số huyết học nhằm phát hiện sớm các bất thường.

4.3. Tác dụng không mong muốn

Tác dụng không mong muốn thường gặp nhất của Lincomycin liên quan đến đường tiêu hóa, đặc biệt là tiêu chảy, buồn nôn và nôn. Một số trường hợp có thể xuất hiện phát ban hoặc mày đay.

Các phản ứng hiếm gặp nhưng nghiêm trọng bao gồm phản ứng phản vệ, giảm bạch cầu trung tính, viêm đại tràng giả mạc, viêm thực quản khi dùng đường uống và tăng men gan. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường, người bệnh cần ngừng thuốc và đi khám ngay.

4.4. Tương tác thuốc

Lincomycin không nên dùng đồng thời với Erythromycin do có tính đối kháng. Các thuốc chống tiêu chảy chứa kaolin hoặc thức ăn có thể làm giảm đáng kể khả năng hấp thu Lincomycin nếu dùng cùng thời điểm. 

Thuốc tránh thai đường uống có thể giảm hiệu quả khi dùng chung với Lincomycin do ảnh hưởng đến hệ vi khuẩn đường ruột. 

Cần thận trọng khi phối hợp Lincomycin với các thuốc có tác dụng chẹn thần kinh cơ.

4.5. Sử dụng Lincomycin cho phụ nữ mang thai và cho con bú

Hiện chưa có đầy đủ nghiên cứu kiểm soát về độ an toàn của Lincomycin ở phụ nữ mang thai. Thuốc có thể qua nhau thai, vì vậy chỉ nên sử dụng khi thật sự cần thiết và có chỉ định của bác sĩ.

Lincomycin được bài tiết vào sữa mẹ với nồng độ có thể ảnh hưởng đến trẻ bú mẹ. Do đó, cần cân nhắc giữa lợi ích điều trị cho mẹ và nguy cơ đối với trẻ, đồng thời tránh cho trẻ bú trong thời gian sử dụng thuốc.

Thuốc kháng sinh Lincomycin là thuốc kê toa thuộc nhóm lincosamid, được sử dụng trong điều trị nhiều nhiễm khuẩn nặng do vi khuẩn nhạy cảm, đặc biệt trong các trường hợp dị ứng với penicillin. Việc dùng thuốc đúng chỉ định, đúng liều và theo dõi chặt chẽ trong quá trình điều trị có vai trò quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả và hạn chế tác dụng không mong muốn. Người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước và trong suốt quá trình sử dụng Lincomycin.