Trẻ em dưới 1 tuổi – Những điều cha mẹ cần biết để chăm sóc bé khỏe mạnh

Phát triển thể chất theo từng giai đoạn

0-3 tháng
Ở giai đoạn này, trẻ chủ yếu nằm ngủ và bú mẹ. Cơ thể bé còn yếu, vận động chủ yếu là các phản xạ tự nhiên như nắm tay, mút tay. Trẻ bắt đầu nâng đầu nhẹ khi nằm sấp, cân nặng và chiều dài tăng nhanh trong những tháng đầu đời.

4-6 tháng
Trẻ trở nên cứng cáp hơn, có thể lẫy, chống tay và giữ đầu vững vàng. Tay chân cử động linh hoạt hơn, bé thích cầm nắm đồ vật và đưa lên miệng. Giai đoạn này, trẻ tăng trưởng cả về cân nặng lẫn chiều cao khá rõ rệt.

7-9 tháng
Trẻ bắt đầu ngồi vững, biết bò hoặc trườn, một số bé có thể vịn đứng. Hệ cơ xương phát triển mạnh giúp trẻ vận động chủ động hơn. Bé có thể phối hợp tay mắt tốt hơn khi cầm, thả đồ vật.

10-12 tháng
Đây là giai đoạn trẻ hoàn thiện nhiều kỹ năng vận động. Nhiều bé đã biết đứng và tập đi những bước đầu tiên. Cơ thể phát triển cân đối hơn, các hoạt động như cúi, ngồi, đứng trở nên linh hoạt.

Phát triển trí não và giác quan

Nhận biết âm thanh, ánh sáng
Ngay từ những tháng đầu, trẻ đã có khả năng nhận biết giọng nói quen thuộc, đặc biệt là giọng của cha mẹ. Bé phản ứng với ánh sáng, quay đầu về phía có âm thanh hoặc ánh đèn.

Phản xạ, vận động cơ bản
Trí não của trẻ phát triển thông qua các phản xạ tự nhiên như mút, nuốt, nắm tay. Khi lớn dần, các phản xạ này giúp trẻ học cách phối hợp vận động, hình thành kỹ năng cử động có chủ đích.

Bắt đầu giao tiếp bằng ánh mắt, âm thanh
Từ khoảng 3-6 tháng tuổi, trẻ biết cười, ê a, bập bẹ và giao tiếp với người lớn bằng ánh mắt. Đây là nền tảng quan trọng cho sự phát triển ngôn ngữ và cảm xúc trong những năm tiếp theo.

Do hệ miễn dịch còn non yếu, trẻ em dưới 1 tuổi dễ mắc một số bệnh lý thông thường. Việc phát hiện sớm và chăm sóc đúng cách sẽ giúp trẻ nhanh hồi phục.
Đây là các triệu chứng hay gặp khi trẻ bị cảm lạnh, nhiễm siêu vi hoặc thay đổi thời tiết. Cha mẹ nên giữ ấm cho trẻ, vệ sinh mũi họng sạch sẽ và không tự ý dùng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Rối loạn tiêu hóa thường xảy ra do hệ tiêu hóa của trẻ chưa hoàn thiện hoặc do thay đổi chế độ ăn. Khi trẻ có dấu hiệu tiêu chảy kéo dài, nôn ói hoặc táo bón nhiều ngày, cần đưa trẻ đi khám để được tư vấn và xử trí kịp thời.
Hăm tã và rôm sảy là tình trạng da thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt vào thời tiết nóng ẩm. Cha mẹ nên giữ vùng da của trẻ luôn khô thoáng, thay tã thường xuyên và vệ sinh da nhẹ nhàng để phòng ngừa và cải thiện tình trạng này.

>>> Có thể bạn quan tâm Hỗ trợ tăng cường sức đề kháng cho trẻ từ 6 tháng tuổi đến 4 tuổi Siro Wellbaby Multi-Vitamin Liquid 

Lợi ích của sữa mẹ

Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tự nhiên và phù hợp nhất đối với trẻ em dưới 1 tuổi. Trong sữa mẹ chứa đầy đủ năng lượng, vitamin, khoáng chất và kháng thể giúp tăng cường hệ miễn dịch, hỗ trợ tiêu hóa và giảm nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng. Ngoài ra, bú mẹ còn giúp gắn kết tình cảm giữa mẹ và bé, hỗ trợ sự phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần.
Tổ chức y tế khuyến cáo trẻ nên được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời, không cần bổ sung thêm nước hay thực phẩm khác. Sau 6 tháng, mẹ có thể tiếp tục cho bé bú song song với ăn dặm và duy trì bú mẹ đến 12 tháng tuổi hoặc lâu hơn nếu có thể.

Trẻ dưới 1 tuổi có ăn dặm được không?

Trẻ thường bắt đầu ăn dặm từ khoảng 6 tháng tuổi, khi hệ tiêu hóa đã phát triển hơn và trẻ có các dấu hiệu sẵn sàng như: ngồi vững có hỗ trợ, biết đưa thức ăn vào miệng, giảm phản xạ đẩy lưỡi.

Trẻ em dưới 1 tuổi cần thời gian ngủ nhiều để hỗ trợ phát triển thể chất và trí não. Trung bình, trẻ sơ sinh từ 0-3 tháng tuổi ngủ khoảng 14-17 giờ mỗi ngày, giấc ngủ phân bố đều cả ngày lẫn đêm. Khi trẻ lớn hơn, từ 4-6 tháng tuổi, thời gian ngủ giảm còn khoảng 12-15 giờ/ngày và bắt đầu hình thành nhịp sinh hoạt ngày đêm rõ ràng hơn. Giai đoạn 7-12 tháng tuổi, trẻ thường ngủ khoảng 12-14 giờ/ngày, trong đó giấc ngủ ban đêm kéo dài hơn và có thêm 1-2 giấc ngủ ngắn vào ban ngày. Ngủ đủ giấc giúp trẻ tăng trưởng tốt, nâng cao sức đề kháng và phát triển não bộ toàn diện.

Cách giúp trẻ ngủ ngon, ngủ sâu

Trẻ em dưới 1 tuổi nên được đặt nằm ngửa khi ngủ để giảm nguy cơ ngạt thở. Nệm ngủ cần phẳng, không quá mềm và tránh đặt gối, chăn dày hoặc đồ chơi xung quanh trẻ. Môi trường ngủ nên thoáng mát, yên tĩnh và đủ ánh sáng dịu.

Cha mẹ nên xây dựng giờ ngủ cố định cho trẻ, kết hợp các hoạt động nhẹ nhàng trước khi ngủ như tắm nước ấm, massage hoặc hát ru. Ban ngày, trẻ nên được vận động và tiếp xúc ánh sáng tự nhiên phù hợp để giúp phân biệt ngày đêm, từ đó hình thành nhịp sinh hoạt đều đặn.

Trên đây là những thông tin cơ bản về trẻ em dưới 1 tuổi mà cha mẹ nên nắm rõ. Nếu bạn cần tư vấn chăm sóc sức khỏe hoặc đặt mua sản phẩm, thuốc dành cho trẻ sơ sinh, hãy liên hệ Medigo để được dược sĩ hỗ trợ nhanh chóng và an toàn.