Uống thuốc tránh thai trễ giờ có thai không? Mốc thời gian và cách xử lý

Thuốc tránh thai hằng ngày là biện pháp nội tiết giúp ngừa thai bằng cách ức chế rụng trứng, làm đặc chất nhầy cổ tử cung và thay đổi môi trường trong tử cung để giảm khả năng thụ thai. Để những cơ chế này hoạt động ổn định, thuốc cần được dùng đều đặn. Vì vậy, uống đúng giờ mỗi ngày luôn là cách giúp duy trì hiệu quả tốt hơn.

Hiện nay, thuốc tránh thai hằng ngày thường có hai nhóm chính. Nhóm thứ nhất là thuốc tránh thai phối hợp, chứa estrogen và progestin. Nhóm thứ hai là thuốc chỉ chứa progestin, còn gọi là viên tránh thai progestin đơn thuần. Đây là điểm rất quan trọng, vì ngưỡng “trễ giờ” và cách xử lý sau khi trễ không giống nhau giữa hai nhóm này.

Câu trả lời là có thể, nhưng không phải lúc nào cũng vậy. Nếu bạn chỉ trễ trong một khoảng ngắn, hiệu quả ngừa thai có thể chưa giảm đáng kể. Nhưng nếu trễ quá lâu, quên lặp lại nhiều lần hoặc có quan hệ không bảo vệ trong thời gian thuốc không còn được dùng đúng cách, nguy cơ mang thai sẽ tăng lên.

Điều nhiều người hay nhầm là cứ trễ vài tiếng là thuốc mất tác dụng hoàn toàn. Thực tế, với một số loại thuốc, trễ ngắn vẫn có thể chấp nhận được. Ngược lại, với một số loại khác, chỉ cần lệch vài giờ đã phải xem là bỏ lỡ liều. Vì vậy, muốn đánh giá đúng nguy cơ có thai, trước hết cần biết chính xác bạn đang dùng loại thuốc nào.

3.1. Với thuốc tránh thai phối hợp

Với thuốc tránh thai phối hợp, một viên được xem là uống muộn khi chưa quá 24 giờ kể từ thời điểm lẽ ra phải uống. Trong trường hợp này, hiệu quả tránh thai thường vẫn được duy trì. Nếu đã từ 24 giờ trở lên, đó được xem là bỏ lỡ liều. Nếu bỏ lỡ từ 2 viên hoạt tính liên tiếp trở lên, tức là từ 48 giờ trở lên kể từ lúc lẽ ra phải uống, nguy cơ giảm hiệu quả sẽ rõ hơn và thường cần dùng thêm biện pháp hỗ trợ trong 7 ngày tiếp theo.

Nói ngắn gọn, nếu bạn đang dùng thuốc phối hợp và chỉ trễ trong thời gian ngắn, nguy cơ có thai thường không cao. Nhưng nếu trễ sang ngày hôm sau hoặc quên từ 2 viên hoạt tính trở lên, đặc biệt ở đầu vỉ thuốc, thì cần cẩn thận hơn.

3.2. Với thuốc tránh thai chỉ chứa progestin

Với thuốc tránh thai chỉ chứa progestin, ngưỡng trễ thường ngắn hơn. Với nhiều loại phổ biến như Norethindrone hoặc norgestrel, chỉ cần trễ hơn 3 giờ đã được xem là bỏ lỡ liều. Sau mốc này, nguy cơ có thai bắt đầu tăng và thường cần dùng thêm bao cao su hoặc kiêng quan hệ cho đến khi đã uống thuốc đúng giờ trong 2 ngày liên tiếp.

Tuy nhiên, không phải mọi viên progestin đều giống nhau. Với loại drospirenone, hướng dẫn xử lý khác hơn, và mốc “trễ hoặc quên” có thể rộng hơn so với nhóm norethindrone hoặc norgestrel. Vì vậy, nếu không chắc mình đang dùng loại nào, bạn nên xem lại vỏ thuốc hoặc tờ hướng dẫn đi kèm.

Nguy cơ mang thai không chỉ phụ thuộc vào số giờ bạn trễ thuốc. Một số tình huống làm nguy cơ tăng rõ hơn gồm quên nhiều viên liên tiếp, trễ nhiều lần trong cùng một chu kỳ, quan hệ không dùng bao cao su trong thời gian quên thuốc, hoặc quên thuốc ở đầu vỉ. Ngoài ra, nếu bạn bị nôn hoặc tiêu chảy kéo dài, thuốc cũng có thể hấp thu kém hơn, từ đó làm giảm hiệu quả ngừa thai.

Đây là lý do vì sao hai người cùng “trễ một viên” nhưng mức độ lo lắng có thể không giống nhau. Người chỉ trễ ngắn một lần sẽ khác với người quên nhiều ngày hoặc vừa quên thuốc vừa quan hệ không bảo vệ.

>>> Xem thêm: Cần kiểm tra nguy cơ mang thai? [Hỏi bác sĩ]

Điều đầu tiên là uống ngay viên bị trễ khi nhớ ra. Sau đó, tiếp tục uống các viên tiếp theo theo lịch bình thường. Trong một số trường hợp, bạn có thể phải uống 2 viên trong cùng một ngày để bù lại viên đã quên, nhưng vẫn nên tiếp tục vỉ thuốc thay vì bỏ dở.

Nếu bạn trễ quá lâu hoặc quên nhiều viên, nên dùng thêm bao cao su hoặc kiêng quan hệ trong khoảng thời gian cần thiết. Với thuốc phối hợp, thời gian hỗ trợ thường là 7 ngày sau khi uống lại đúng. Với nhiều loại thuốc chỉ chứa progestin, thời gian này thường là 2 ngày. Một số tình huống còn có thể cần cân nhắc thuốc tránh thai khẩn cấp, nhất là khi quên thuốc ở đầu vỉ hoặc đã có quan hệ không bảo vệ gần thời điểm quên thuốc.

Bạn nên lưu ý hơn nếu sau giai đoạn uống trễ thuốc, bạn gặp các tình huống như trễ kinh rõ rệt, buồn nôn kéo dài, căng ngực, mệt mỏi nhiều, ra máu bất thường kéo dài, hoặc có quan hệ không bảo vệ trong lúc quên thuốc. Những dấu hiệu này không khẳng định chắc chắn đã có thai, nhưng là lý do nên thử thai vào thời điểm phù hợp hoặc đi khám để được đánh giá cụ thể hơn.

Nếu bạn bị nôn sớm sau khi uống thuốc, cũng cần chú ý vì thuốc có thể chưa được hấp thu đầy đủ. Với viên phối hợp, nếu nôn trong vòng 3 giờ sau uống, thường cần xử lý như một liều bị bỏ lỡ.

>>> Xem thêm: Bạn không chắc mình xử lý đúng khi uống trễ thuốc? [Tư vấn ngay]

Uống thuốc tránh thai trễ giờ có thể làm tăng nguy cơ mang thai, nhưng mức độ nguy cơ không giống nhau ở mọi trường hợp. Điều quan trọng nhất là xác định đúng loại thuốc bạn đang dùng và bạn đã trễ bao lâu. Nếu chỉ trễ ngắn, nguy cơ có thể không cao. Nhưng nếu quên nhiều viên, trễ kéo dài hoặc có quan hệ không bảo vệ trong thời gian đó, bạn cần xử lý đúng cách và theo dõi sát hơn. Khi có trễ kinh, dấu hiệu nghi ngờ mang thai hoặc không chắc mình đã xử lý đúng, nên thử thai hoặc đi khám để được tư vấn phù hợp.