Bọ mắm là cây gì? Tác dụng và bài thuốc từ Bọ mắm


Bọ mắm là một loại cây mọc hoang rất nhiều ở Việt Nam, còn được biết đến với cái tên Thuốc dòi vì được người ta sử dụng để diệt dòi bọ trong mắm. Ngoài ra cây này còn có nhiều công dụng với sức khỏe và được dân gian sử dụng rộng rãi để chữa các bệnh như chữa ho, viêm phổi, thông sữa, lợi tiểu, chữa sâu răng... Cùng tìm hiểu chi tiết về đặc điểm sinh thái, tác dụng và các bài thuốc từ Bọ nắm trong nội dung bài viết này.

    Mô tả Bọ mắm

    Bọ mắm có tên gọi khác là Cỏ dòi, Bọ mắm, Đại kích biển, Cây dòi ho và có tên khoa học là Pouzolzia zeylanica, thuộc họ Gai. Bọ mắm mọc hoang khắp nơi ở Việt Nam, được người dân dùng để tiêu diệt dòi bọ và làm dược liệu chữa bệnh.

    Bọ mắm

    Đặc điểm sinh thái 

    Cây bọ mắm có thực vật thân thảo. Thân cây nhỏ chia làm nhiều nhánh, có lông bao phủ, cành mềm. Lá cây mọc so le nhưng đôi khi mọc đối xứng, có xuất hiện lá kèm, hình mác, có lông ở gân và 2 mặt lá, ở mặt dưới nhiều hơn. Lá dài 4-9cm, rộng 1.5-2.5cm. Cuống lá dài khoảng 5mm, có lông trắng, có 3 gân xuất phát từ cuống.

    Hoa thuốc dòi mọc thành cụm, không cuống và thường mọc ở kẽ lá. Quả hình trứng hơi nhọn ở 2 đầu.

    Cây bọ mắm mọc hoang ở khắp các vùng nước ta, từ đồng bằng tới trung du miền núi, từ miền Bắc đến miền Nam. Cây mọc nhiều nhất ở ven rừng, đồng ruộng, ven đường và trong sân vườn.

    Bọ mắm

    Bộ phận dùng

    Toàn bộ cây bao gồm thân, lá và rễ cây bọ mắm đều được sử dụng để làm thuốc.

    Thu hái và chế biến

    Cây bọ mắm có thể thu hái quanh năm để sử dụng nhưng thời điểm tốt nhất là vào tháng 5 - 8. Đây là lúc cây phát triển mạnh nhất nên sẽ thu được dược liệu có dược tính mạnh nhất và chất lượng nhất.

    Toàn bộ cây sau khi hái về có thể dùng tươi hoặc làm sạch rồi phơi khô để dùng dần.

    Bọ mắm

    Tác dụng của Bọ mắm

    Dưới đây là một số tác dụng của cây bọ mắm được dân gian sử dụng khá phổ biến:

    • Cây bọ mắm có công dụng phổ biến là dùng để chữa bệnh ho lâu năm, ho lao, viêm thanh phế quản, viêm họng, viêm phổi
    • Cây bọ mắm thường được giã cho vào mắm tôm để không có dòi và có thể giã nát nhét vào răng để chữa sâu răng
    • Dân gian cũng dùng thuốc giòi để chữa rắn cắn, bệnh lậu và giang mai
    • Nhiều nơi sử dụng dược liệu này để làm thuốc thông tiểu, thông sữa

    Bài thuốc từ Bọ mắm

    Chữa đinh nhọt, viêm sưng vú, vết bầm tụ máu: giã nát một nắm cây Bọ mắm đem rồi đắp lên vùng bị sưng đau để giảm đau và chữa viêm sưng

    Chữa viêm mũi sưng đau: dùng  khoảng 15 - 20g lá hoặc hoa cây Bọ mắm, giã nát với vài hạt muối, chiết lấy nước và dùng bông gòn đắp nước thuốc vào vùng mũi bị viêm, ngày thực hiện 3 - 4 lần.

    Chữa ho, viêm đau họng: dùng 10-20g cây Bọ mắm khô sắc lấy nước uống hoặc lấy 20-30g lá hoặc hoa giã nát với vài hạt muối, chiết lấy nước chia ra ngậm nuốt dần, mỗi ngày 1 thang, dùng 7 ngày liên tiếp.

    Lưu ý khi sử dụng Bọ mắm

    Phụ nữ có thai không nên dùng cây bọ mắm vì có thể gây sảy thai

    Bọ mắm là một loại cây dễ trồng, cũng là loại thuốc dân gian được nhiều người biết đến. Tuy nhiên để đảm bảo an toàn và hiệu quả của dược liệu, bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng thuốc dòi để chữa bệnh.