Bệnh lãng trí ở người già có nguy hiểm không? Đừng chủ quan!

Lãng trí là tình trạng suy giảm trí nhớ, khiến người cao tuổi khó ghi nhớ thông tin mới, hay quên những việc vừa xảy ra hoặc nhầm lẫn trong sinh hoạt hằng ngày. Ở giai đoạn đầu, người bệnh có thể chỉ quên tên người quen, quên đồ dùng hoặc quên lịch hẹn. Tuy nhiên, nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên và ngày càng nặng, đó có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của các rối loạn thần kinh.

Cần phân biệt rõ giữa lãng trí sinh lý do tuổi già và lãng trí bệnh lý. Lãng trí sinh lý thường nhẹ, tiến triển chậm và không ảnh hưởng nhiều đến khả năng sinh hoạt độc lập. Ngược lại, lãng trí bệnh lý có xu hướng nặng dần theo thời gian, ảnh hưởng rõ rệt đến cuộc sống và cần được theo dõi y tế.

>>> Xem thêm : Các dạng mất trí nhớ phổ biến (Alzheimer, Sa sút trí tuệ mạch máu,...)

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng lãng trí ở người cao tuổi. Tuổi tác là yếu tố quan trọng nhất, do tế bào thần kinh suy giảm theo thời gian. Bên cạnh đó, các bệnh lý mạn tính như huyết áp cao, tiểu đường,  đột quỵ cũng làm giảm lưu lượng máu nuôi não, ảnh hưởng đến trí nhớ.

Ngoài ra, căng thẳng kéo dài, trầm cảm, mất ngủ, thiếu vận động hoặc chế độ dinh dưỡng không cân đối cũng góp phần làm suy giảm trí nhớ. Một số trường hợp lãng trí còn liên quan đến tác dụng phụ của thuốc hoặc thiếu hụt vitamin (đặc biệt là vitamin b12  hoặc folate).

Câu trả lời là có, và mức độ nguy hiểm sẽ tăng dần nếu tình trạng lãng trí không được phát hiện sớm và can thiệp kịp thời.

3.1. Ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày

Lãng trí khiến người già gặp khó khăn trong việc duy trì các hoạt động sinh hoạt vốn rất quen thuộc. Người bệnh có thể quên uống thuốc đúng giờ, nhầm liều thuốc hoặc uống lặp lại nhiều lần trong ngày. Khi nấu ăn, họ dễ quên tắt bếp, để thức ăn cháy khét hoặc sử dụng dụng cụ không an toàn.

Ngoài ra, lãng trí còn ảnh hưởng đến khả năng quản lý tiền bạc, ghi nhớ lịch hẹn, nhận biết đường đi quen thuộc. Những vấn đề này làm tăng nguy cơ xảy ra tai nạn như té ngã, bỏng, ngộ độc thuốc hoặc đi lạc, đặc biệt nguy hiểm với người sống một mình.

3.2. Nguy cơ tiến triển thành sa sút trí tuệ

Lãng trí kéo dài, đặc biệt khi ngày càng nặng và xuất hiện thường xuyên, có thể là dấu hiệu sớm của sa sút trí tuệ hoặc các bệnh lý thoái hóa thần kinh như Alzheimer. Khi bệnh tiến triển, người già không chỉ quên những việc mới xảy ra mà còn có thể quên cả ký ức cũ, người thân quen hoặc các kỹ năng đã từng thành thạo.

Ở giai đoạn nặng, người bệnh có thể mất khả năng giao tiếp, không tự chăm sóc bản thân, mất định hướng thời gian – không gian và phụ thuộc hoàn toàn vào người chăm sóc. Việc điều trị lúc này chủ yếu nhằm làm chậm tiến triển bệnh, rất khó phục hồi chức năng trí nhớ như ban đầu.

3.3. Ảnh hưởng đến tâm lý và chất lượng sống

Lãng trí không chỉ là vấn đề về trí nhớ mà còn tác động mạnh đến tâm lý người cao tuổi. Nhiều người nhận thức được sự suy giảm trí nhớ của bản thân nên dễ rơi vào trạng thái lo lắng, căng thẳng, thậm chí tự ti và trầm cảm. Họ có xu hướng ngại giao tiếp, né tránh các hoạt động xã hội vì sợ “nói trước quên sau” hoặc làm phiền người khác.

Khi tinh thần sa sút, người bệnh càng ít vận động, ít giao tiếp, từ đó làm tình trạng lãng trí tiến triển nhanh hơn, tạo thành một vòng luẩn quẩn ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.

3.4. Tăng gánh nặng cho người chăm sóc

Khi lãng trí trở nên nghiêm trọng, người thân buộc phải theo sát người bệnh trong sinh hoạt hằng ngày, từ ăn uống, dùng thuốc đến đi lại. Điều này khiến gia đình phải dành nhiều thời gian hơn để chăm sóc, đồng thời phát sinh thêm chi phí y tế, sinh hoạt và hỗ trợ lâu dài.

Không chỉ vậy, áp lực tâm lý đối với người chăm sóc cũng rất lớn. Việc chứng kiến người thân dần mất trí nhớ, thay đổi tính cách và phụ thuộc hoàn toàn có thể gây mệt mỏi, căng thẳng kéo dài nếu không có sự hỗ trợ phù hợp.

Không phải mọi biểu hiện hay quên đều đáng lo, nhưng người thân cần chú ý nếu người cao tuổi có những dấu hiệu sau:

• Quên những việc vừa xảy ra nhưng không nhớ lại được
• Lặp đi lặp lại cùng một câu hỏi trong thời gian ngắn
• Khó khăn khi nói chuyện, tìm từ ngữ hoặc diễn đạt ý nghĩ
• Nhầm lẫn thời gian, địa điểm quen thuộc
• Thay đổi tính cách, dễ cáu gắt, lo âu hoặc thu mình

Khi xuất hiện các dấu hiệu này, người bệnh nên được đưa đi khám sớm để đánh giá chức năng trí nhớ và thần kinh.

Việc phòng ngừa lãng trí nên được thực hiện càng sớm càng tốt. Người cao tuổi cần duy trì lối sống lành mạnh, ngủ đủ giấc, hạn chế căng thẳng và tập thể dục đều đặn. Các hoạt động kích thích trí não như đọc sách, chơi cờ, học kỹ năng mới hay giao tiếp xã hội cũng rất có lợi cho trí nhớ.

Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng, nên bổ sung thực phẩm giàu omega-3, vitamin nhóm B, rau xanh và trái cây tươi. Ngoài ra, việc kiểm soát tốt các bệnh nền như huyết áp cao, tiểu đường cũng giúp bảo vệ chức năng não bộ lâu dài.

Thay vì chủ quan cho rằng “già rồi thì hay quên”, người thân nên đưa người cao tuổi đi khám khi tình trạng lãng trí xuất hiện thường xuyên, tiến triển nhanh hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày. Đặc biệt, nếu lãng trí đi kèm với thay đổi hành vi, rối loạn cảm xúc hoặc mất định hướng, việc thăm khám chuyên khoa thần kinh là rất cần thiết.

Khám sớm giúp xác định nguyên nhân, loại trừ các bệnh lý nguy hiểm và xây dựng kế hoạch theo dõi, điều trị phù hợp cho từng người bệnh.

Kết luận

Bệnh lãng trí ở người già không đơn giản chỉ là dấu hiệu của tuổi tác mà có thể là lời cảnh báo sớm của nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Việc chủ động theo dõi, thay đổi lối sống và đưa người cao tuổi đi khám kịp thời sẽ giúp hạn chế biến chứng, duy trì trí nhớ và nâng cao chất lượng cuộc sống. Đừng chủ quan trước những biểu hiện lãng trí – sự quan tâm đúng lúc chính là cách bảo vệ sức khỏe tốt nhất cho người thân yêu.

Đường dây luôn hỗ trợ sẵn sàng phục vụ quý khách 24/7: 1800 2247

Email CSKH: cskh@medigoapp.com

Website: Medigoapp.com

Hãy tải ngay ứng dụng Medigo từ cửa hàng CH Play hoặc App Store để trải nghiệm tuyệt vời nhất!