Uống thuốc tránh thai trễ giờ có thai không? Mức độ nguy cơ và cách xử lý

Thuốc tránh thai là biện pháp nội tiết giúp ngừa thai bằng cách ức chế rụng trứng, làm đặc chất nhầy cổ tử cung và thay đổi môi trường trong tử cung, từ đó làm giảm khả năng thụ thai. Hiện nay, nhóm thuốc tránh thai đường uống phổ biến nhất gồm thuốc tránh thai hằng ngày và thuốc tránh thai khẩn cấp. Trong đó, thuốc tránh thai hằng ngày mới là nhóm thường gặp tình huống uống trễ giờ.

Thuốc tránh thai hằng ngày lại chia thành hai nhóm chính. Nhóm thứ nhất là thuốc tránh thai phối hợp, chứa cả estrogen và progestin. Nhóm thứ hai là thuốc chỉ chứa progestin. Đây là điểm rất quan trọng, vì ngưỡng thời gian được xem là “trễ” và cách xử lý sau khi trễ giờ ở hai nhóm này không giống nhau. Nếu không phân biệt rõ loại thuốc đang dùng, người đọc rất dễ đánh giá sai nguy cơ mang thai.

Câu trả lời là có thể, nhưng không phải trường hợp nào cũng giống nhau. Nếu bạn chỉ uống muộn một thời gian ngắn, hiệu quả của thuốc có thể chưa bị ảnh hưởng đáng kể. Ngược lại, nếu uống trễ quá lâu, quên nhiều viên liên tiếp hoặc quan hệ không bảo vệ trong lúc thuốc không còn được dùng đúng cách, nguy cơ mang thai sẽ tăng lên.

Điều nhiều người hiểu nhầm là cứ uống trễ vài tiếng là thuốc mất tác dụng hoàn toàn. Thực tế không phải vậy. Với một số loại thuốc, mốc “trễ” vẫn còn nằm trong khoảng thuốc có thể chấp nhận được. Nhưng với một số loại khác, chỉ cần trễ vài giờ đã phải xem là bỏ lỡ liều. Vì vậy, muốn biết có thai không, trước hết phải xác định đúng loại thuốc mình đang dùng.

• Với thuốc tránh thai hằng ngày loại phối hợp

Với thuốc tránh thai phối hợp, một viên được xem là uống muộn khi chưa quá 24 giờ kể từ thời điểm đáng lẽ phải uống. Trong trường hợp này, hiệu quả ngừa thai thường chưa giảm nhiều. Nếu đã từ 24 giờ trở lên thì được xem là bỏ lỡ liều. Khi bỏ lỡ từ 2 viên hoạt tính liên tiếp, tức là đã từ 48 giờ trở lên kể từ lúc lẽ ra phải uống, nguy cơ giảm hiệu quả ngừa thai sẽ rõ hơn. Khi đó thường cần dùng thêm biện pháp hỗ trợ như bao cao su trong 7 ngày tiếp theo.

Nói đơn giản, nếu bạn đang dùng thuốc phối hợp và chỉ trễ trong khoảng ngắn, nguy cơ có thai thường không cao. Nhưng nếu trễ sang ngày hôm sau hoặc quên từ 2 viên trở lên, đặc biệt ở đầu vỉ thuốc, thì cần cẩn thận hơn vì lúc này khả năng rụng trứng và mang thai có thể tăng lên.

• Với thuốc tránh thai hằng ngày chỉ chứa progestin

Với thuốc chỉ chứa progestin, ngưỡng trễ thường ngắn hơn. Đối với nhiều loại phổ biến như Norethindrone hoặc norgestrel, chỉ cần trễ hơn 3 giờ đã được xem là bỏ lỡ liều. Sau mốc này, nguy cơ có thai bắt đầu tăng và thường cần dùng thêm bao cao su hoặc kiêng quan hệ cho đến khi đã uống thuốc đúng giờ lại trong 2 ngày liên tiếp.

Tuy nhiên, cũng có loại thuốc chỉ chứa progestin khác như Drospirenone có ngưỡng xử lý khác. Vì vậy, nếu bạn không chắc mình đang dùng loại nào, tốt nhất nên xem lại vỏ thuốc hoặc tờ hướng dẫn đi kèm thay vì áp dụng chung một quy tắc cho tất cả các loại thuốc tránh thai.

Không chỉ thời gian trễ mới quyết định nguy cơ. Một số yếu tố khác cũng có thể làm khả năng mang thai tăng lên, chẳng hạn như:

• Quên nhiều viên liên tiếp
• Uống trễ nhiều lần trong cùng một chu kỳ
• Mới bắt đầu dùng thuốc hoặc mới đổi sang vỉ mới
• Có quan hệ không bảo vệ trong thời gian quên thuốc
• Bị nôn hoặc tiêu chảy kéo dài, làm giảm hấp thu thuốc

Những tình huống này khiến thuốc không duy trì được hiệu quả ổn định như bình thường. Đặc biệt, nôn hoặc tiêu chảy nặng có thể làm cơ thể hấp thu thuốc kém hơn, nên dù bạn đã uống đúng giờ thì hiệu quả tránh thai vẫn có thể bị ảnh hưởng.

Việc đầu tiên là uống ngay viên đã quên hoặc viên uống trễ ngay khi nhớ ra. Sau đó, tiếp tục uống các viên còn lại đúng theo lịch thường ngày. Trong một số trường hợp, bạn có thể phải uống 2 viên trong cùng một ngày để bù lại viên đã quên trước đó. Đây là hướng xử lý chung được áp dụng cho nhiều loại thuốc tránh thai hằng ngày.

Nếu bạn quên nhiều viên, trễ quá lâu hoặc không chắc mình đang dùng loại thuốc nào, nên dùng thêm bao cao su trong thời gian cần thiết. Với thuốc phối hợp, thời gian hỗ trợ thường là 7 ngày sau khi uống lại đúng. Với nhiều loại thuốc chỉ chứa progestin, thời gian hỗ trợ thường là 2 ngày. Trong một số tình huống, nhất là quên thuốc ở đầu vỉ và đã có quan hệ không bảo vệ gần đó, có thể cần cân nhắc thuốc tránh thai khẩn cấp.

Điều quan trọng là không nên tự ý bỏ luôn vỉ thuốc chỉ vì lỡ uống trễ. Cách xử lý đúng thường là uống bù viên gần nhất bị quên, tiếp tục lịch cũ và áp dụng thêm biện pháp hỗ trợ khi cần.

>>> Xem thêm: Cần kiểm tra nguy cơ mang thai trong trường hợp của bạn? [Hỏi bác sĩ]

Bạn nên bắt đầu lưu ý hơn nếu sau giai đoạn uống trễ thuốc, bạn gặp các dấu hiệu như:

• Trễ kinh rõ rệt
• Buồn nôn kéo dài, căng ngực, mệt mỏi nhiều
• Ra máu bất thường kéo dài
• Có quan hệ không bảo vệ trong thời gian quên thuốc
• Không chắc mình đã xử lý đúng
• Bị nôn sớm sau khi uống hoặc tiêu chảy kéo dài

Khi có các tình huống này, bạn nên thử thai vào thời điểm phù hợp hoặc đi khám để được đánh giá cụ thể hơn. Việc trễ kinh sau thời gian dùng thuốc không đúng cách là một dấu hiệu cần được kiểm tra, đặc biệt nếu có kèm thêm biểu hiện nghi ngờ mang thai.

>>> Xem thêm: Bạn không chắc mình xử lý đúng khi uống trễ thuốc? [Tư vấn ngay]
 

Uống thuốc tránh thai trễ giờ có thể làm tăng nguy cơ mang thai, nhưng nguy cơ này không giống nhau ở mọi trường hợp. Điều quan trọng nhất là xác định đúng loại thuốc bạn đang dùng và thời gian trễ là bao lâu. Nếu chỉ trễ ngắn, nguy cơ có thể không cao. Nhưng nếu quên nhiều viên, trễ kéo dài hoặc có quan hệ không bảo vệ trong thời gian đó, bạn cần xử lý đúng cách và theo dõi sát hơn. Khi có trễ kinh, dấu hiệu nghi ngờ mang thai hoặc không chắc mình đã xử lý đúng, nên thử thai hoặc đi khám để được tư vấn phù hợp.