Viêm Âm Đạo Là Gì? Dấu Hiệu, Nguyên Nhân Và Cách Điều Trị Triệt Để

Nhiều người lầm tưởng viêm âm đạo chỉ là do ở bẩn. Thực tế, viêm âm đạo (Vaginitis) là tình trạng mất cân bằng hệ sinh thái bên trong âm đạo.

Bình thường, âm đạo là một môi trường năng động với độ pH lý tưởng từ 3.8 đến 4.5. Tại đây, các lợi khuẩn (Lactobacillus) đóng vai trò như "đội quân bảo vệ", tiết ra axit lactic để ức chế các vi khuẩn có hại. Viêm âm đạo xảy ra khi "đội quân" này suy yếu, tạo cơ hội cho nấm, vi khuẩn ngoại lai hoặc ký sinh trùng tấn công, gây ra tình trạng sưng tấy, tiết dịch và đau rát.

>>> Xem thêm: Viêm vùng kín: 6 thông tin cần biết về nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả

Để điều trị hiệu quả, việc đầu tiên là phải xác định đúng "kẻ xâm lược". Viêm âm đạo thường được chia thành 4 nhóm chính:

2.1. Viêm âm đạo do vi khuẩn (Bacterial Vaginosis - BV)

Đây là tình trạng mất cân bằng vi sinh phổ biến nhất.

• Dấu hiệu: Khí hư loãng, màu trắng xám, mùi tanh như cá (đặc biệt nồng hơn sau khi quan hệ).
• Nguyên nhân: Thường do thụt rửa quá sâu hoặc thay đổi bạn tình đột ngột làm xáo trộn môi trường vi khuẩn.

2.2. Viêm âm đạo do nấm men (Candidiasis)

Thủ phạm chính là nấm Candida.

• Dấu hiệu: Ngứa ngáy kinh khủng ở vùng kín. Khí hư đặc, đóng thành mảng trắng như bã đậu hoặc váng sữa, bám chặt vào thành âm đạo nhưng không có mùi hôi.

2.3. Viêm âm đạo do ký sinh trùng 

Đây là bệnh lây truyền qua đường tình dục (STI).

• Dấu hiệu: Khí hư có màu vàng hoặc xanh lục, có bọt và mùi hôi rất nặng. Kèm theo đó là tình trạng tiểu buốt và đau rát dữ dội khi giao hợp.

>>> Xem thêm: Bệnh giang mai là gì? 7 dấu hiệu cảnh báo bệnh lây truyền qua đường tình dục nguy hiểm

2.4. Viêm âm đạo không nhiễm trùng (Kích ứng)

Xảy ra do niêm mạc âm đạo quá nhạy cảm với các yếu tố bên ngoài như:

• Nước giặt đồ lót, băng vệ sinh có mùi thơm.
• Thuốc diệt tinh trùng hoặc các loại gel bôi trơn kém chất lượng.

Nếu bạn đã chữa nhiều nơi nhưng vẫn bị lại, có thể bạn đã bỏ qua những nguyên nhân sau:

1. Lạm dụng kháng sinh: Kháng sinh tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh nhưng cũng "diệt" luôn cả lợi khuẩn Lactobacillus, khiến nấm Candida bùng phát ngay sau đó.
2. Sụt giảm Estrogen: Phụ nữ sau sinh hoặc tiền mãn kinh có nồng độ Estrogen thấp, khiến niêm mạc âm đạo mỏng đi, khô và dễ bị tổn thương.
3. Stress kéo dài: Căng thẳng làm suy giảm hệ miễn dịch toàn thân, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tự bảo vệ của vùng kín.
4. Chế độ ăn quá nhiều đường: Đường là nguồn thức ăn ưa thích của nấm men. Nếu bạn nghiện đồ ngọt, nấm Candida sẽ rất khó bị tiêu diệt hoàn toàn.

Đừng bao giờ tự ý mua thuốc đặt khi chỉ mới nghe tư vấn trên mạng. Một quy trình chẩn đoán đúng tại phòng khám bao gồm:

• Kiểm tra độ pH: Sử dụng giấy quỳ để xác định môi trường âm đạo đang bị kiềm hóa hay quá axit.
• Soi tươi dịch âm đạo: Bác sĩ lấy một mẫu khí hư để soi dưới kính hiển vi, giúp định danh chính xác nấm, vi khuẩn hay ký sinh trùng.
• Xét nghiệm loại trừ: Trong một số trường hợp, cần làm xét nghiệm để loại trừ các bệnh nguy hiểm hơn như lậu hay chlamydia.

Việc điều trị viêm âm đạo không chỉ là dùng thuốc kháng sinh mà còn là phục hồi lại "hàng rào bảo vệ".

• Dùng thuốc đúng phác đồ: Tùy vào nguyên nhân sẽ dùng thuốc kháng nấm (dạng đặt/uống) hoặc kháng sinh đặc hiệu. Tuyệt đối không dừng thuốc ngay khi thấy hết ngứa.
• Bổ sung Probiotic: Sử dụng các loại men vi sinh chuyên biệt cho phụ nữ để tái thiết lập đội quân lợi khuẩn Lactobacillus.
• Thay đổi thói quen vệ sinh: Chỉ rửa bằng nước sạch hoặc dung dịch vệ sinh có độ pH tương đương môi trường âm đạo. Lau từ trước ra sau sau khi đi vệ sinh.

Để không còn phải lo lắng viêm âm đạo là gì, hãy áp dụng quy tắc "3 không - 3 nên":

3 Không: Không thụt rửa âm đạo; Không mặc đồ lót ẩm ướt/quá chật; Không tự ý dùng thuốc đặt không rõ nguồn gốc.

3 Nên: Nên uống đủ nước và ăn sữa chua mỗi ngày; Nên đi khám phụ khoa định kỳ 6 tháng/lần; Nên vệ sinh sạch sẽ cho cả hai trước và sau khi quan hệ tình dục.

Kết luận

Viêm âm đạo không phải là một "bản án" sức khỏe nghiêm trọng nếu bạn hiểu đúng và điều trị sớm. Sự chủ quan có thể dẫn đến viêm lộ tuyến, viêm cổ tử cung hay thậm chí là vô sinh. Hãy biến việc chăm sóc vùng kín thành một thói quen yêu thương bản thân mỗi ngày.