Tất tần tật về bệnh cúm: Làm sao để phân biệt với cảm lạnh thông thường?
Ngày cập nhật
1. Bệnh cúm là gì?
Cúm (Flu) là bệnh nhiễm virus cấp tính ảnh hưởng đến đường hô hấp như mũi, họng, phế quản và đôi khi là phổi. Phần lớn các trường hợp cúm có triệu chứng nhẹ và có thể tự khỏi sau 2–7 ngày. Tuy nhiên, với người có sức đề kháng kém hoặc mắc bệnh nền, cúm có thể diễn tiến nặng và gây biến chứng nguy hiểm.

Bệnh cúm có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, trong đó trẻ em có tỷ lệ mắc cao hơn người lớn. Do khả năng lây lan nhanh, cúm dễ bùng phát thành dịch, đặc biệt tại các quốc gia nhiệt đới như Việt Nam – nơi bệnh có thể xuất hiện quanh năm, thường tăng vào mùa mưa.
Hiện nay, virus cúm gây bệnh ở người gồm 3 loại chính:
- Cúm A: Là loại cúm phổ biến và có khả năng lây lan mạnh. Virus cúm A tồn tại ở nhiều loài động vật và thường xuyên biến đổi, tạo ra các chủng mới, nên có nguy cơ gây dịch lớn. Bệnh phổ biến nhất do virus cúm A gồm các chủng H1N1, H5N1 và H7N9 gây nên
>>> Xem thêm: Hướng dẫn nhận biết và phòng ngừa cúm A trong mùa dịch
- Cúm B: Chỉ lây nhiễm ở người và thường gây cúm theo mùa. So với cúm A, virus cúm B biến đổi chậm hơn và ít khi gây bùng phát dịch trên diện rộng.
- Cúm C: Gây triệu chứng hô hấp nhẹ, ít biến chứng nguy hiểm và thường không ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.
2. Cách phân biệt bệnh cúm và cảm lạnh thông thường
2.1. Tại sao chúng ta thường nhầm lẫn bệnh cúm với cảm lạnh?
Sự nhầm lẫn giữa bệnh cúm và cảm lạnh không phải là ngẫu nhiên. Có 3 lý do chính khiến ngay cả những người cẩn thận nhất cũng khó lòng phân biệt trong giai đoạn đầu:
- "Cùng một cửa ngõ" tấn công: Cả virus cúm (Influenza) và hơn 200 loại virus gây cảm lạnh (phổ biến nhất là Rhinovirus) đều tấn công trực tiếp vào đường hô hấp trên. Chính vì vậy, chúng đều tạo ra một "kịch bản" chung khi mới bắt đầu: đau họng, hắt hơi và sổ mũi.
- Thời điểm bùng phát trùng nhau: Cả hai bệnh đều "ưa thích" thời tiết giao mùa hoặc mùa đông xuân khi độ ẩm cao và nhiệt độ thấp. Khi thấy những người xung quanh đều sụt sịt, chúng ta có xu hướng tặc lưỡi cho rằng: "Chắc chỉ là cảm xoàng thôi" mà bỏ qua những dấu hiệu cảnh báo của bệnh cúm.
- Biểu hiện triệu chứng chồng chéo: Ở những người có sức đề kháng tốt, bệnh cúm đôi khi biểu hiện nhẹ hơn bình thường. Ngược lại, một trận cảm lạnh nặng ở người có thể trạng yếu cũng có thể gây sốt và mệt mỏi. Chính sự "giao thoa" về mức độ nặng nhẹ này khiến ranh giới giữa cúm và cảm trở nên mờ nhạt nếu chỉ quan sát bằng mắt thường.
2.2. Cách phân biệt bệnh cúm và cảm lạnh thông thường
Tiêu chí phân biệt | Cảm lạnh | Cúm |
| Sốt | Sốt nhẹ | Sốt cao từ 39 - 40 độ C |
| Đau đầu | Thỉnh thoảng | Thường gặp |
| Đau nhức cơ thể | Hầu như không đau hoặc đau nhẹ, nhanh khỏi | Đau nhức rõ rệt, kéo dài nhiều ngày |
| Mệt mỏi, suy nhược | Thỉnh thoảng | Thường gặp, có thể kéo dài trong nhiều ngày (từ 2-3 tuần) |
| Kiệt sức, uể oải | Không xuất hiện | Thường gặp vào thời điểm bắt đầu phát bệnh |
| Nghẹt mũi | Thường gặp | Thỉnh thoảng |
| Hắt hơi liên tục | Thường gặp | Thỉnh thoảng |
| Đau họng | Thường gặp | Thỉnh thoảng |
| Ho, tức ngực | Ho nhẹ, nhanh khỏi | Ho nặng, dai dẳng, có thể kéo dài vài tuần |
| Buồn nôn, tiêu chảy | Hiếm khi | Đôi khi, thường gặp ở trẻ em |
| Biến chứng | Viêm xoang, viêm tai giữa, viêm phế quản | Viêm phổi, viêm cơ tim, viêm não, suy hô hấp, suy đa cơ quan, có thể đe dọa tính mạng |

>>> Xem thêm: Top 5 bệnh cảm phổ biến và các loại thuốc khuyên dùng
3. Những biến chứng nguy hiểm của bệnh cúm chớ nên coi thường
Nhiều người vẫn giữ tâm lý chủ quan, coi bệnh cúm chỉ là một trận cảm nặng và để cơ thể "tự chiến đấu". Tuy nhiên, không giống như cảm lạnh thường tự khỏi sau vài ngày, virus cúm có khả năng tấn công sâu và gây ra những tổn thương nghiêm trọng cho hệ hô hấp và tim mạch.
Các biến chứng nguy hiểm có thể ập đến bất ngờ bao gồm:
- Viêm phổi cấp tính: Đây là biến chứng phổ biến và đáng sợ nhất. Virus cúm tấn công trực tiếp vào phổi hoặc tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập, dẫn đến tình trạng khó thở, ho ra máu, suy hô hấp, thậm chí là tử vong nếu không cấp cứu kịp thời.
- Hội chứng Reye đặc biệt nguy hiểm ở trẻ em: Nếu tự ý dùng thuốc chứa aspirin để hạ sốt khi trẻ mắc bệnh cúm, có thể dẫn đến hội chứng Reye gây sưng tấy ở gan và não, đe dọa trực tiếp đến tính mạng của trẻ.
- Biến chứng tim mạch: Virus cúm có thể gây viêm cơ tim hoặc viêm màng ngoài tim. Đối với người có tiền sử bệnh tim, bệnh cúm giống như "ngòi nổ" làm trầm trọng hơn tình trạng suy tim hoặc gây ra các cơn đau thắt ngực.
- Viêm tai giữa và viêm xoang: Thường gặp ở trẻ nhỏ và người lớn có sức đề kháng kém. Nếu không điều trị dứt điểm, dịch viêm có thể gây nhiễm trùng mãn tính.
- Ảnh hưởng đến thai nhi: Phụ nữ mang thai mắc bệnh cúm dễ gặp nguy cơ sinh non, sảy thai hoặc gây ra các dị tật bẩm sinh cho em bé do tình trạng sốt cao kéo dài của mẹ.
4. Phòng ngừa bệnh cúm hiệu quả
Virus cúm có khả năng biến đổi chủng loại theo từng năm và lây lan rất nhanh qua không khí. Để không trở thành nạn nhân của bệnh cúm, bạn cần thiết lập một "hàng rào bảo vệ" vững chắc bằng các biện pháp sau:
- Tiêm vaccine cúm hàng năm: Đây là cách phòng ngừa hiệu quả nhất được các tổ chức y tế khuyến cáo. Vì virus cúm thay đổi cấu trúc liên tục, việc tiêm phòng nhắc lại hàng năm giúp cơ thể cập nhật kháng thể mới nhất để chống lại các chủng virus đang lưu hành.
- Giữ vệ sinh cá nhân và môi trường sống:
- Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn, đặc biệt là sau khi đi từ nơi công cộng về.
- Hạn chế đưa tay lên mắt, mũi, miệng – những vị trí chính để virus xâm nhập.
- Thường xuyên lau chùi các bề mặt hay chạm tay vào như tay nắm cửa, điện thoại, bàn phím máy tính.
- Xây dựng lối sống khoa học, tăng cường sức đề kháng:
- Ngủ đủ giấc và tập thể dục đều đặn giúp hệ miễn dịch hoạt động tối ưu.
- Bổ sung thực phẩm giàu Vitamin C (cam, bưởi, ổi), kẽm và các thực phẩm có tính kháng khuẩn tự nhiên như tỏi, gừng trong bữa ăn hàng ngày.

- Tránh tiếp xúc gần với người đang có dấu hiệu bệnh: Khi ra nơi đông người hoặc ở gần người đang ho, hắt hơi, hãy chủ động đeo khẩu trang y tế để giảm thiểu rủi ro hít phải giọt bắn chứa virus.
- Sử dụng các sản phẩm hỗ trợ miễn dịch: Các loại thực phẩm chức năng bổ sung Vitamin, khoáng chất hay các loại nước súc miệng sát khuẩn họng chuyên dụng là trợ thủ đắc lực trong mùa dịch.
Sức khỏe không có ngày nghỉ, và virus gây bệnh cúm cũng không chờ đợi bất kỳ ai. Việc trang bị kiến thức để phân biệt đúng bệnh và có phương pháp phòng ngừa khoa học là cách tốt nhất để bảo vệ tổ ấm của bạn. Hãy luôn lắng nghe cơ thể và đừng chủ quan trước những triệu chứng dù là nhỏ nhất.
Bạn đang có dấu hiệu của bệnh cúm? Đừng chủ quan! Kết nối ngay với dược sĩ Medigo để được tư vấn miễn phí và nhận thuốc tận cửa chỉ trong 20 phút. Đặt thuốc nhanh, khỏe sớm – Chủ động bảo vệ sức khỏe cùng Medigo ngay hôm nay!"
Hotline: 1800 2247
Email: cskh@medigoapp.com
Website: medigoapp.com

Tốt nghiệp khoa dược tại Đại học Y Dược TPHCM và hơn 5 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực y dược. Hiện đang là dược sĩ nhập liệu, quản lý lưu kho sản phẩm và biên soạn nội dung tại ứng dụng MEDIGO.
Đánh giá bài viết này
(7 lượt đánh giá).Thông tin và sản phẩm gợi ý trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể. Xem thêm
