Thuốc tránh thai khẩn cấp loại nào ít tác dụng phụ? Hiểu đúng để chọn loại phù hợp

Thuốc tránh thai khẩn cấp là thuốc dùng sau quan hệ không được bảo vệ hoặc khi biện pháp tránh thai khác không đạt hiệu quả, chẳng hạn như bao cao su rách, tuột hoặc quên thuốc tránh thai hằng ngày. Mục đích của thuốc là làm giảm khả năng mang thai ngoài ý muốn trong một tình huống khẩn cấp.

Nhóm thuốc này không được khuyến khích sử dụng thường xuyên mà chỉ nên dùng trong những tình huống cần thiết. Tùy theo hoạt chất, thuốc có thể được dùng trong vòng 72 giờ hoặc tối đa 120 giờ sau quan hệ. Dù thuộc loại nào, việc sử dụng càng sớm thường giúp tăng hiệu quả.

Sau khi dùng thuốc, một số phản ứng có thể xuất hiện. Các biểu hiện thường gặp gồm:

• Buồn nôn, nôn
• Đau đầu, chóng mặt
• Mệt mỏi
• Đau bụng dưới
• Căng tức ngực
• Rối loạn kinh nguyệt như trễ kinh hoặc ra huyết bất thường

Mức độ của các triệu chứng này không giống nhau ở mỗi người. Có người chỉ cảm thấy khó chịu nhẹ và thoáng qua, nhưng cũng có trường hợp nhận thấy sự thay đổi rõ hơn trong chu kỳ kinh. Phần lớn các tác dụng phụ này thường mang tính tạm thời.

Nếu trả lời ngắn gọn, câu trả lời là không. Không có một loại thuốc tránh thai khẩn cấp nào có thể xem là ít tác dụng phụ nhất cho tất cả mọi người. Một loại thuốc có thể được người này dùng khá êm, nhưng ở người khác lại gây buồn nôn, trễ kinh hoặc đau bụng rõ hơn.

Lý do là tác dụng phụ phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Trước hết là hoạt chất của thuốc. Kế đến là thời điểm sử dụng, bởi thuốc càng dùng muộn trong khung thời gian cho phép thì tâm lý lo lắng thường càng nhiều và cơ thể cũng có thể phản ứng khác. Ngoài ra còn có cơ địa, bệnh nền, các thuốc đang dùng kèm và khả năng dung nạp hormone của từng người.

Vì vậy, thay vì cố tìm một loại “ít tác dụng phụ nhất” theo nghĩa tuyệt đối, cách tiếp cận hợp lý hơn là tìm loại phù hợp hơn với tình huống hiện tại của mình. Đây là hướng an toàn và thực tế hơn.

4.1. Nhóm levonorgestrel dùng trong 72 giờ

Đây là nhóm rất phổ biến trên thị trường và thường được nhiều người biết đến trước tiên. Nhóm này thường dùng trong vòng 72 giờ sau quan hệ không an toàn, trong đó các tên thuốc thường được nhắc đến gồm Postinor 1, Bocinor, Cerciorat, Posinight 1 hoặc một số thuốc levonorgestrel khác.

Xét về tác dụng phụ, nhóm levonorgestrel thường có thể gây buồn nôn, đau đầu, chóng mặt, đau bụng dưới, đau vú và rối loạn kinh nguyệt. Tuy nhiên, nhóm này có ưu điểm là phổ biến, dễ mua, cách dùng khá đơn giản và tiện hơn nếu chọn dạng 1 viên. Điều đó khiến nhiều người cảm thấy dễ tiếp cận hơn, dù không thể vì vậy mà kết luận đây là nhóm ít tác dụng phụ nhất.

4.2. Nhóm mifepriston dùng trong 120 giờ

Nhóm còn lại thường được nhắc đến là mifepriston 10 mg, có thể dùng trong vòng 120 giờ sau quan hệ không an toàn. Những thuốc phổ biến trong nhóm này gồm Mifestad 10 và Mifrednor 10. Ưu điểm lớn nhất của nhóm này là thời gian sử dụng dài hơn, nên phù hợp hơn trong trường hợp đã qua mốc 72 giờ nhưng vẫn còn trong khoảng 120 giờ.

Về tác dụng phụ, nhóm mifepriston cũng có thể gây buồn nôn, nôn, đau bụng dưới, chóng mặt, mệt mỏi, đau đầu và đặc biệt là trễ kinh. Điều này cho thấy nếu người dùng rất nhạy cảm với thay đổi chu kỳ kinh nguyệt, nhóm thuốc này có thể khiến họ lo lắng hơn sau khi dùng, dù hiệu quả tránh thai vẫn là điều được ưu tiên trong tình huống khẩn cấp.

4.3. Vậy nên hiểu thế nào cho đúng?

Nếu chỉ nhìn từ cảm nhận bề ngoài, nhiều người sẽ muốn biết giữa levonorgestrel và mifepriston thì nhóm nào “êm hơn”. Nhưng thực tế, điều hợp lý hơn là hiểu rằng mỗi nhóm có đặc điểm riêng. Levonorgestrel phổ biến hơn, dễ dùng hơn, đặc biệt ở dạng 1 viên. Mifepriston có thể dùng muộn hơn, nhưng lại dễ làm người dùng chú ý nhiều hơn đến thay đổi chu kỳ kinh. Vì vậy, không thể kết luận nhóm nào ít tác dụng phụ hơn tuyệt đối, mà chỉ có thể nói nhóm nào phù hợp hơn với thời điểm và tình trạng cụ thể của người dùng.

>>> Xem thêm: Chưa biết thuốc tránh thai khẩn cấp nào phù hợp với bạn? [Hỏi dược sĩ]

Dù không thể loại bỏ hoàn toàn tác dụng phụ, người dùng vẫn có thể giảm phần nào sự khó chịu nếu dùng thuốc đúng cách.

• Sử dụng thuốc càng sớm càng tốt sau quan hệ
• Không lạm dụng nhiều lần trong cùng một chu kỳ
• Ăn nhẹ trước khi uống nếu dễ bị buồn nôn
• Tránh dùng đồng thời với các thuốc có thể gây tương tác
• Theo dõi cơ thể sau khi sử dụng

Việc dùng thuốc đúng cách thường giúp hạn chế phần nào các phản ứng không mong muốn.

Sau khi dùng thuốc tránh thai khẩn cấp, bạn nên để ý các biểu hiện của cơ thể trong những ngày tiếp theo. Nếu bị nôn sớm sau khi uống, có thể cần được hướng dẫn xử trí tiếp. Nếu trễ kinh kéo dài, ra huyết bất thường nhiều ngày, đau bụng nhiều hoặc có cảm giác lo lắng vì không chắc thuốc đã có hiệu quả hay chưa, nên đi khám hoặc hỏi chuyên môn thay vì tự theo dõi quá lâu.

Bạn cũng nên hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ nếu đang có bệnh nền như tim mạch, tiểu đường có biến chứng, bệnh gan, động kinh, rối loạn tuần hoàn não, hoặc đang dùng thuốc khác có nguy cơ tương tác. Đây là những trường hợp không nên tự chọn thuốc theo tên phổ biến hay lời truyền miệng, vì yếu tố an toàn lúc này quan trọng không kém hiệu quả tránh thai.

>>> Xem thêm: Lo lắng về tác dụng phụ khi dùng thuốc tránh thai khẩn cấp? [Tư vấn ngay]
 

Không có thuốc tránh thai khẩn cấp nào hoàn toàn không có tác dụng phụ. Điều quan trọng hơn là chọn loại phù hợp với thời điểm sử dụng, hoạt chất và tình trạng sức khỏe của bản thân. Nếu cần một cách tiếp cận an toàn hơn, hãy nghĩ theo hướng “thuốc nào phù hợp hơn với mình” thay vì cố tìm “thuốc nào ít tác dụng phụ nhất” cho tất cả mọi người. Khi còn phân vân giữa các lựa chọn, hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ vẫn là cách đáng tin cậy hơn so với tự chọn theo cảm tính. Làm như vậy không chỉ giúp giảm bớt lo lắng mà còn giúp bạn dùng thuốc đúng và an toàn hơn.