Sùi Mào Gà Có Chữa Khỏi Được Không? 6 điều bạn nên biết về HPV

Sùi mào gà (tên tiếng Anh là Genital Warts) là bệnh do virus Human Papilloma (HPV) gây ra, đặc trưng bởi sự xuất hiện của các mụn cóc, u nhú ở vùng da và niêm mạc sinh dục. Bệnh không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn tiềm ẩn những nguy cơ sức khỏe lâu dài nếu không được quan tâm đúng mức.

1.1. Dấu hiệu nhận biết đặc trưng qua các tổn thương

Dấu hiệu điển hình nhất của sùi mào gà là sự phát triển của các nốt sùi, u nhú có hình dạng như hoa mào gà hoặc súp lơ. Ban đầu, chúng có thể chỉ là những nốt sần nhỏ, mềm, màu hồng nhạt hoặc trùng với màu da, kích thước chỉ vài milimet. Theo thời gian, các nốt này có thể phát triển to lên, liên kết thành từng mảng lớn, bề mặt ẩm ướt, dễ chảy máu khi va chạm. Vị trí xuất hiện thường tập trung ở bộ phận sinh dục, hậu môn, đôi khi ở miệng, họng nếu có tiếp xúc tình dục đường miệng.

1.2. Diễn biến của bệnh và những hệ lụy tiềm ẩn

Sau khi nhiễm virus HPV, bệnh có thời gian ủ bệnh khá dài, từ 2-9 tháng, khiến nhiều người không biết mình đã mắc bệnh. Các tổn thương ban đầu thường không đau, chỉ gây ngứa rát nhẹ hoặc khó chịu. Tuy nhiên, nếu không được điều trị, chúng có thể lan rộng, tạo điều kiện cho nhiễm trùng thứ phát và đặc biệt là tiềm ẩn nguy cơ ung thư. Một số chủng HPV nguy cơ cao (như type 16, 18) có liên quan trực tiếp đến ung thư cổ tử cung, ung thư dương vật, hậu môn và vòm họng.

Nguyên nhân trực tiếp gây bệnh sùi mào gà đã được xác định rõ ràng, nhưng nhiều yếu tố nguy cơ có thể làm tăng khả năng lây nhiễm và phát triển bệnh.

2.1. Virus HPV - "Thủ phạm" trực tiếp và con đường lây lan chủ yếu

Thủ phạm duy nhất gây ra sùi mào gà là virus HPV (Human Papilloma Virus). Có hơn 100 chủng HPV khác nhau, trong đó chủng HPV type 6 và 11 là nguyên nhân của hơn 90% các trường hợp sùi mào gà lành tính. Con đường lây truyền chủ yếu và phổ biến nhất là qua quan hệ tình dục không an toàn (bao gồm cả quan hệ qua đường âm đạo, hậu môn và đường miệng) với người đang nhiễm virus. Virus xâm nhập vào cơ thể thông qua các vết trầy xước nhỏ trên da và niêm mạc trong quá trình tiếp xúc.

2.2. Các yếu tố nguy cơ làm tăng khả năng mắc bệnh

Ngoài quan hệ tình dục không an toàn, một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ nhiễm HPV và phát triển thành sùi mào gà.

• Hệ miễn dịch suy yếu:
  • Do stress kéo dài
  • Mắc các bệnh như HIV/AIDS
  • Người đang dùng thuốc ức chế miễn dịch
  • Vệ sinh cá nhân kém ở vùng kín tạo môi trường ẩm ướt thuận lợi cho virus phát triển.
  • Người có nhiều bạn tình
  • Người đã quan hệ tình dục từ sớm.

Sau thời gian ủ bệnh, virus HPV bắt đầu gây ra những thay đổi trên da và niêm mạc. Nhận biết sớm các triệu chứng này là bước quan trọng để can thiệp kịp thời, tránh những biến chứng không mong muốn.

3.1. Triệu chứng điển hình: Sự xuất hiện của các tổn thương u nhú

Dấu hiệu không thể bỏ qua và cũng là triệu chứng chính của bệnh là sự xuất hiện của các nốt sùi, mụn cóc sinh dục và thường có các đặc điểm như sau:

• Chúng thường bắt đầu như những nốt sần nhỏ, mềm, có màu hồng nhạt hoặc trùng với màu da, kích thước chỉ khoảng 1-2 mm. Chúng có các loại mụn cóc như sau:
  • Mụn cóc ở bộ phận sinh dục
  • Mụn cóc thông thường
  • Mụn cóc ở lòng bàn chân
  • Mụn cóc phẳng
• Theo thời gian, nếu không can thiệp, các nốt này phát triển nhanh về số lượng và kích thước, liên kết với nhau tạo thành những mảng lớn có hình dạng như hoa súp lơ hoặc mào gà. 
• Bề mặt của các mảng này thường ẩm ướt, mềm, dễ chảy máu hoặc tiết dịch mủ khi có sang chấn, cọ xát.

3.2. Triệu chứng và vị trí xuất hiện mụn cóc rộng hơn

Các u nhú thường không gây đau trong giai đoạn đầu, nhưng có thể gây cảm giác như:

• Ngứa rát
• Vướng víu
• Khó chịu tại chỗ mọc mụn

Khi các tổn thương phát triển lớn ở những vị trí đặc biệt, chúng có thể gây đau khi:

• Quan hệ tình dục
• Khi đi lại
• Gây tắc nghẽn đường tiểu, đường sinh dục.

Về vị trí, tổn thương không chỉ giới hạn ở bộ phận sinh dục (âm hộ, âm đạo, cổ tử cung, dương vật, bìu) mà còn có thể xuất hiện ở hậu môn (đặc biệt ở người quan hệ đồng giới nam) và vùng miệng, họng, thanh quản (nếu lây qua đường quan hệ tình dục bằng miệng).

Việc chẩn đoán sùi mào gà thường bắt đầu từ thăm khám lâm sàng, nhưng các xét nghiệm chuyên sâu sẽ giúp khẳng định chẩn đoán, xác định type HPV và đánh giá nguy cơ.

4.1. Chẩn đoán lâm sàng và xét nghiệm axit axetic

Bước đầu tiên và đơn giản nhất là thăm khám lâm sàng. Bác sĩ sẽ quan sát trực tiếp các tổn thương tại bộ phận sinh dục, hậu môn, miệng dựa trên đặc điểm điển hình đã nêu. Trong một số trường hợp tổn thương nhỏ, khó nhận biết, bác sĩ có thể thực hiện nghiệm pháp bôi dung dịch axit acetic 3-5%. Sau vài phút, vùng da nhiễm HPV sẽ chuyển sang màu trắng, giúp định vị rõ hơn các tổn thương. Tuy nhiên, phương pháp này có thể cho kết quả dương tính giả nếu vùng da bị viêm nhiễm do nguyên nhân khác.

4.2 Xét nghiệm bằng phương pháp Pap Smear

Phương pháp xét nghiệm Pap Smear là phương pháp xét nghiệm các tế bào bất thường ở tử cung để xem chúng có thể trở thành các tế bào ung thư hay không bằng cách lấy mẫu tế bào ở tử cung bằng cách cạo nhẹ phần cổ tử cung. Sau đó gửi đến các phòng thí nghiệm để kiểm tra các tế bào ung thư hoặc tiền ung thư.

4.3 Xét nghiệm ADN

Xét nghiệm tế bào cổ tử cung có khả năng phát hiện ADN của các chủng HPV gây ung thư sinh dục. Do đó, phụ nữ từ 30 tuổi trở đi được khuyến nghị nên kết hợp thực hiện xét nghiệm này cùng với xét nghiệm Pap.

5.1 Tiêm vắc-xin HPV để phòng ngừa bệnh HPV

Tiêm vắc-xin HPV được coi là biện pháp phòng ngừa chủ động, hiệu quả và lâu dài nhất hiện nay. Vắc-xin giúp cơ thể tạo kháng thể chống lại các chủng HPV phổ biến nhất gây sùi mào gà (type 6, 11) và ung thư (type 16, 18). Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo nên tiêm vắc-xin cho cả nam và nữ trong độ tuổi từ 9-26, tốt nhất là trước khi có quan hệ tình dục lần đầu. Một số loại vắc-xin cũng có thể được chỉ định cho người trên 26 tuổi sau khi tham vấn bác sĩ.

5.2 Có các biện pháp tình dục an toàn và lối sống lành mạnh

Bên cạnh tiêm vắc-xin, có các biện pháp tình dục an toàn là nguyên tắc bắt buộc. Sử dụng bao cao su đúng cách trong mỗi lần quan hệ có thể làm giảm đáng kể nguy cơ lây truyền, mặc dù nó không bảo vệ 100% do virus có thể tồn tại ở vùng da không được bao phủ. Hãy chung thủy với một bạn tình không nhiễm bệnh và tránh quan hệ với nhiều người. Đồng thời, duy trì lối sống lành mạnh, tăng cường hệ miễn dịch bằng chế độ dinh dưỡng hợp lý, tập thể dục đều đặn và giữ vệ sinh cá nhân sạch sẽ cũng giúp cơ thể tăng khả năng chống chọi với virus.

Mục tiêu chính của điều trị sùi mào gà là loại bỏ các tổn thương u nhú, giảm triệu chứng, ngăn ngừa lây lan và hạn chế nguy cơ tái phát. Việc lựa chọn phương pháp nào phụ thuộc vào kích thước, số lượng, vị trí tổn thương và điều kiện của người bệnh. Cần lưu ý rằng, điều trị chủ yếu nhằm tiêu diệt các tế bào nhiễm virus chứ không thể loại bỏ hoàn toàn virus HPV ra khỏi cơ thể.

6.1. Điều trị tại chỗ bằng thuốc và các thủ thuật ngoại khoa

Đối với các tổn thương nhỏ, bác sĩ có thể chỉ định các loại thuốc bôi tại chỗ như Axit salicylic, Podofilox, Imiquimod, Axit trichloroacetic. Những thuốc này có tác dụng phá hủy tế bào sùi hoặc kích thích hệ miễn dịch tại chỗ tấn công virus. Đối với các tổn thương lớn hơn hoặc không đáp ứng với thuốc, các thủ thuật ngoại khoa sẽ được ưu tiên:

• Đốt điện/Đốt laser: Sử dụng nhiệt hoặc năng lượng laser để phá hủy mô sùi, thích hợp cho tổn thương rộng.
• Áp lạnh (Nitơ lỏng): Làm đông lạnh và phá hủy tế bào bệnh bằng nhiệt độ thấp, ít để lại sẹo.
• Phẫu thuật cắt bỏ: Dùng dao mổ cắt bỏ trực tiếp các tổn thương lớn, cho phép gửi mẫu bệnh phẩm đi xét nghiệm giải phẫu bệnh.

6.2. Tăng cường hệ miễn dịch

Vì không có thuốc đặc trị tiêu diệt virus HPV, việc tăng cường hệ miễn dịch tổng thể là yếu tố then chốt giúp cơ thể tự kiểm soát virus và giảm tái phát. Người bệnh cần duy trì các điều sau:

• Chế độ dinh dưỡng giàu vitamin, khoáng chất
• Tập thể dục đều đặn
• Ngủ đủ giấc
• Tránh việc căng thẳng

Sùi mào gà, mặc dù phổ biến và dai dẳng, hoàn toàn có thể được kiểm soát và phòng ngừa hiệu quả bằng kiến thức đúng đắn và các biện pháp chủ động. Từ việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường, chủ động tiêm vắc-xin HPV, đến thực hành lối sống tình dục an toàn, mỗi hành động đều góp phần tạo nên "lá chắn" vững chắc bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng. Hãy nhớ rằng, việc thăm khám và tư vấn tại các cơ sở y tế chuyên khoa uy tín khi nghi ngờ mắc bệnh không chỉ giúp điều trị kịp thời mà còn là hành động có trách nhiệm với chính mình và người khác.
Đừng để sự e ngại hoặc chủ quan làm ảnh hưởng đến sức khỏe của bạn. Nếu có bất kỳ dấu hiệu nghi ngờ nào hoặc cần tư vấn về vắc-xin HPV, hãy liên hệ ngay với MEDIGO của chúng tôi để được thăm khám, tư vấn riêng tư và có phác đồ chăm sóc phù hợp nhất. Bảo vệ sức khỏe hôm nay là đầu tư cho tương lai ngày mai.